موسسه جامع خدمات سینمایی و تیلیغاتی

ادبیات داستانی در ایران

پنجشنبه, ۲۸ تیر ۱۳۹۷، ۰۳:۲۸ ب.ظ

ادبیات داستانی در ایران

ادبیات کلاسیک ایران منظومه های داستانی زیادی مانند ” لیلی و مجنون” ” خسرو و شیرین ” اسکندر نامه ” و … وجود دارند که همه ی این داستان ها اغلب تعلیمی هستند و رنگ و بوی عرفانی دارند ، به عبارتی این منظومه ها دارای ویژگی های خاص داستان به طور عام نیستند . در این داستان ها شخصیت پردازی اهمیت چندانی ندارد . از این رو شخصیت ها اغلب دارای یک یا دو صفت مشخص هستند که مورد نظر نویسنده و در خدمت هدف تعلیمی و آموزشی داستان است . مساله دیگر ، منظوم بودن این آثار است . داستان به معنی امروزی به نثر نوشته می شود ، نه به نظم .
در اواخر دوره قاجار با ترجمه آثاری از داستان نویسان غربی ( خاصه فرانسوی ) داستان به عنوان یک قالب ادبی در ایران مطرح می شود و در واقع اولین داستان های ایرانی تقلیدی از این آثار می باشند . از مشهور ترین کتاب های ترجمه شده ” سه تفنگ دار ” ( دوما ) ، ” حاجی بابای اصفهانی ” ( موریه ) ، ” ژیل بلاس ” ( لوساژ ) ، ” کنت مونت کریستو ” ( دوما ) ، ” تلماک ” و نمایشنامه های ” مولیر ” هستند . از اولین رمان هایی که به تقلید از این آثار نوشته شد رمان ” شمس و طغرا ” ( ۱۳۲۸ هجری قمری ) از ” محمد باقر میرزا خسروی ” و رمان ” عشق و سلطنت ” ( ۱۳۳۴ هجری قمری ) از ” شیخ موسی نثری ” می باشند . سبک نوشتن این آثار موتاثر از سادگی و روانی سبک منشیانه ی قاجاری است که در رساله های به جای مانده از ” میرزا ملکم خان ” ،” میرزا آقا خان کرمانی ” و ” قائم مقام فرهانی ” مشهود است . ” میرزا آقا خان کرمانی ” با دو رساله ی ” هفتاد و دو ملت ” ( انتقاد از تعدد فرقه های اسلامی ) و ” انشاالله ماشاالله ” ( انتقاد از خرافه پرستی در ایران ) ، یکی از مشهور ترین ساده نویسان عصر قاجار است . در سال های اولیه ی قرن حاضر ، رمان اجتماعی تحت تاثیر ترجمه ی آثار غربی رواج پیدا کرد که از مشهور ترین آن ها ” تهران مخوف ” نوشته ی ” مشفق کاظمی ” است .

نخستین داستان نویسان ایرانی

طالبوف : متولد سال ۱۲۵۰ هجری قمری در تبریز است . مشهورترین اثر او ” کتاب احمد ” است . ” احمد ” قهرمان کتاب ، فرزند خیالی نویسنده است که سوالات ساده و در عین حال حساسی درباره اوضاع ایران و علل عقب ماندگی آن از پدر می کند و این پرسش و پاسخ ، آینه ی تمام نمایی از مشکلات و گرافتاری هایی ایران آن روز است .
زین العابدین مراغه ای : متولد سال ۱۲۵۵ هجری قمری در آذربایجان است . اثر معروف او ” سیاحت نامه ابراهیم بیگ ” یا ” بلای تعصب ” می باشد . این کتاب بر اصلاح طلبان و ترقی خواهان ایرانی بسیار تاثیر داشته و شرح سفر جوانی ایرانی است که در خارجه پرورش یافته و پس از سال ها با شور و شوق به ایران باز می گردد . اما از ملاحظه ی شکاف عمیقی که میان شیوه ی زندگی هموطنانش با دنیای پیشرفته وجود دارد ، مأیوس و ناامید می شود . لحن زین العابدین مراغه ای در این کتاب ، آمیزه ای است از خشم و طنز .
علی اکبر دهخدا : متولد سال ۱۲۹۷ هجری قمری و از تحصیل کردگان اروپا ، روزنامه نویسان دوران مشروطیت و از محققان بزرگ است . مقالات قصه گونه ی او تحت عنوان ” چرند و پرند ” گرچه در قالب قصه به معنای امروزی قرار نمی گیرد ، اما از دو جهت قابل توجه می باشد :

  • توجه به زبان ساده و روان مردم
  •  تأثیر بر طنز نویسان بعدی

ادبیات داستانی در ایران

ادبیات داستانی در ایران

محمد علی جمالزاده : متولد سال ۱۳۰۹ هجری قمری میباشد و در بیروت و اروپا تحصیل کرده است . مجمعه ی داستان ” یکی بود یکی نبود ” او که در سال ۱۳۳۷ در برلین به چاپ رسیده ، به خصوص از نظر تاریخی اهمیت دارد . در این کتاب طی شش داستان کوتاه ، گوشه هایی از زندگی طبقات مختلف مردم ایران در دوران مشروطه و چشم اندازی از اوضاع اجتماعی روزگار با زبانیساده و شیرین و با کاربرد اصطلاحات و تعابیر عامیانه تصویر شده است . ” یکی بود یکی نبود ” طلیعه ی داستان نویسی جدید در دوره ی بعدی و سر آغاز داستان نویسی به شیوه ی ” رئالیسم ” ( واقع گرایی ) در ایران است ، به علاوه این مجموعه شامل اولین داستان های کوتاه ایرانی نیز هست . ” جمالزاده ” را پدر داستان نویسی ایران نامیده اند .
از آثار دیگر جمالزاده میتوان به ” دارالمجانین ” ، ” راه آب نامه ” ، سر و ته یک کرباس ” ، ” شاهکار ” ، ” کهنه و نو ” ، ” قلتشن دیوانه ” ، ” صحرای محشر ” و ” فارسی شکر است ” اشاره کرد .

قصه نویسی از هدایت تا امروز

بعد از استقرار و تمرکز اداری دوران ” رضا شاه ” ، کم کم ” خانواده ی کارمندان ” به وجود می آید . این خانواده که بعدأ اجتماع شهری را قبضه کرد ، پرورش دهنده ی بسیاری از نویسندگان معاصر می باشد . فرزندان این خانواده ها اغلب بخش اعظم محصلان اعزامی دولت به خارج را تشکیل میدادند . این گروه از نویسندگان با آشنایی بیشتر با آثار نویسندگان غربی مانند ” موپاسان ” و ” چخوف ” ، گرایش های جدیدی به داستان ( خلاصه داستان کوتاه ) را در ادبیات ایران مطرح کردند . از سوی دیگر ، آشنایی با قصه نویسان تلخ نگری مانند ” کافکا ” ، ” سارتر ” و ” کامو ” ، بر گروه دیگری از نویسندگان تأثیر گذاشت و فضای بسیاری از قصه ها را از خیال ، راز و بد بینی انباشت . این گرایش دو گانه به وضوح در قصه های ” صادق هدایت ” ، پیشرو قصه نویسی جدید ایران دیده می شود .

ادبیات داستانی در ایران

مطالب بیشتر: آموزش فیلمبرداری    آموزش عکاسی    

 

صادق هدایت 

اگر جمالزاده پدر داستان نویسی ایران است ، صادق هدایت را باید نخستین نویسنده دانست که ” رئالیسم ” را چه در موضوع و چه در تکنیک نوشتن به کار بست . از آن جا که آثار هدایت دارای ساختار قوی بود ، تأثیر رژف تر و پایدارتری در نسل بعدی گذاشت . آثار هدایت را از لحاظ محتوا می توان به چند گروه تقسیم کرد :
۱ _ داستان هایی که درباره ی محرومان ، تهیدستان و بی عدالتی ها نوشته است . در این آثار ، او نفرت خود را از طبقه ی اشراف به وضوح ابراز می کند ، ولی با طبقه ی فقیر و مظلوم جامعه نیز همدردی نمی کند ، چرا که ابتذال و فرومایگی این توده نیز هدایت را سر خورده می کرد . از مشهور ترین داستان های این گروه می توان ” حاجی آقا ” و ” علویه خانم ” و داستان های کوتاه ” زنی که مردش را گم کرد ” ، ” صورتک ” و ” میهن پرست ” را نام برد .
۲ _ داستان هایی که توجه و علاقه ی هدایت را به ایران پیش از اسلام و سنت های آن دوره نشان می دهد ، مانند داستان های کوتاه ” آخرین لبخند ” و ” آفرینندگان ” و نمایش نامه های ” مازیار ” و ” پروین دختر ساسان ” .
۳ _ داستان هایی که هدایت در آن ها افکار و تمایلات روحی خود را فارغ از قواعد ” رئالیسم ” ابراز می داشت که مهم ترین آن ها ” بوف کور ” است . بوف کور را یک اثر ” سورئالیستی ” دانسته اند . داستان بوف کور چنین است که مردی زن خیانتکارش ...

ادامه در سایت اپیزود فیلم =>> http://episodefilm.com/ادبیات-داستانی-در-ایران/

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی